Stres yönetimi: dört motor dururken de, bir gösterge bozulurken de
Birinde dört motor durdu, herkes yaşadı. Ötekinde bir gösterge bozuldu, kimse yaşamadı.
Uyarılma-performans eğrisi, akut ve kronik stres, stresin dikkati daraltması, prosedür ve görev paylaşımının stresi taşıması; dört motorun durduğu ve bir göstergenin bozulduğu iki uçuş.
Öğrenme hedefleri
Bu bölümün sınav çekirdeği, 6 kart
Her kartta tek kavram: tanım, görsel, sayısal örnek ve sınavda nasıl sorulduğu. Uzun anlatım aşağıda, istediğinde aç.
CRM · 7-1 Stres ve performans: ters U
Bir miktar uyarılma performansı yükseltir; eşik aşılınca dikkat daralır, bellek ve karar bozulur, performans çöker.
CRM · 7-2 Akut ve kronik stres
Akut stres ani tehditle gelir ve kısa sürer; kronik stres (aile, para, iş) sürekli arka planda çalışır ve akut strese karşı yedeği tüketir.
Akut
- Motor arızası, gösterge kaybı, türbülans
- Tünel görüş, zaman algısı bozulur
- Eğitilmiş refleks ve prosedür taşır
Kronik
- Uyku, ilişki, maddi baskı, iş yükü
- Kapasiteyi sessizce düşürür
- Öz farkındalık ve raporlama taşır
Ayrıntılı anlatım14 dakikalık tam metin, şekiller ve doğrulama kaydıyla.
Stres, kokpitin doğal bir bileşenidir; onu sıfıra indirmek ne mümkün ne de istenir. Bir miktar uyarılma insanı keskinleştirir; eşiğin ötesinde ise dikkat daralır, bellek ve karar bozulur. Bu bölümde iki uçuşa bakıyoruz. Birinde dört motor birden durdu ve ekip stresi prosedüre harcadı. Ötekinde bir gösterge bozuldu ve ekip stresi göstergeye harcadı. Sonuç iki uçuşta da stresin miktarıyla değil, nereye gittiğiyle belirlendi.
Uyarılma ve performans
Uyarılma ile performans arasındaki ilişki ters U biçimindedir: düşük uyarılmada dikkat dağınıktır, orta düzeyde performans zirve yapar, yüksek düzeyde tünel görüş, zaman algısı bozulması ve donma gelir. Eğitim, prosedür ve görev paylaşımı bu eğrinin çökme noktasını sağa taşır: aynı tehdit, hazırlıklı ekipte daha az stres üretir, çünkü ne yapacağını düşünmek zorunda kalmaz. Akut stres ani tehditle gelir; kronik stres (uyku, ilişki, para, iş yükü) arka planda kapasiteyi sessizce tüketir ve akut strese karşı yedeği azaltır. Uçuş öncesi öz kontrol (IMSAFE: illness, medication, stress, alcohol, fatigue, emotion/eating) bunun için vardır.
Bölümün devamı Premium'da
Bu bölümün 14 parçası daha var.
Devamında 5 bölüm sonu sorusu, şekiller ve her iddianın hangi kaynağa karşı kontrol edildiğini gösteren doğrulama kaydı var.
Bu bölüm neye dayanıyor
- KNKT (Komite Nasional Keselamatan Transportasi), Aircraft Accident Investigation Report: PT. Adam SkyConnection Airlines, Boeing 737-4Q8, PK-KKW, Makassar Strait, 1 January 2007 (2008)
- SKYbrary, BA 9 (B742, en-route, Mount Galunggung, 1982) accident summary
- ICAO, Manual on Volcanic Ash, Radioactive Material and Toxic Chemical Clouds (Doc 9691)
- FAA, Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge, Bölüm 2 (Aeronautical Decision-Making, IMSAFE) ve Bölüm 17
Bu metin özgün olarak yazılmıştır ve resmî bir eğitim programının yerine geçmez. Sınav ve lisans şartları için tek doğru kaynak yetkili otoritenin kendi yayınıdır.